Nghị định 398/2026/NĐ-CP: Giảm 30% thuế TNCN, thuế TNDN cho cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp năm 2026–2027

Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định chính sách giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp đối với các đối tượng đáp ứng điều kiện theo quy định. Chính sách áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027, trong đó điều kiện quan trọng là doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.

Vậy những đối tượng nào được hưởng chính sách giảm thuế? Cách xác định doanh thu, mức thuế được giảm và thủ tục kê khai thực hiện như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Tổng quan về Nghị định 398/2026/NĐ-CP

Ngày 29/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Các thông tin chính của văn bản bao gồm:

• Số hiệu: Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
• Ngày ban hành: 29/10/2026.
• Cơ quan ban hành: Chính phủ.
• Ngày có hiệu lực: 29/10/2026.
• Thời gian áp dụng: Kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
• Nội dung chính: Giảm 30% số thuế TNCN phải nộp từ hoạt động kinh doanh của cá nhân cư trú và giảm 30% số thuế TNDN phải nộp của doanh nghiệp, tổ chức đáp ứng điều kiện theo quy định.

Đây là chính sách hỗ trợ đáng chú ý đối với cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh và doanh nghiệp có quy mô doanh thu không quá 10 tỷ đồng mỗi năm.

2. Đối tượng được giảm 30% thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Theo Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, chính sách giảm 30% thuế TNCN áp dụng đối với thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân cư trú có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng trong kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.

2.1. Những đối tượng nào được giảm thuế TNCN?

Các đối tượng thuộc phạm vi áp dụng bao gồm:

• Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh.
• Người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm người đại diện hộ kinh doanh.

Điều kiện quan trọng là doanh thu hằng năm phải đáp ứng ngưỡng quy định tại Nghị định.

2.2. Mức giảm 30% thuế TNCN được tính như thế nào?

Số thuế TNCN được giảm được tính trên số thuế phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế TNCN.

Ví dụ minh họa:

Một cá nhân kinh doanh đáp ứng đầy đủ điều kiện và có số thuế TNCN phải nộp trong năm là 20 triệu đồng.

Số thuế được giảm:

20.000.000 × 30% = 6.000.000 đồng.

Số thuế còn phải nộp sau khi giảm:

20.000.000 − 6.000.000 = 14.000.000 đồng.

Lưu ý: Đây là ví dụ minh họa cách tính mức giảm, giả định số thuế phải nộp đã được xác định đúng theo quy định hiện hành.

3. Doanh nghiệp được giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Theo Điều 3 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp và tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng trong kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 được giảm 30% số thuế TNDN phải nộp.

3.1. Những doanh nghiệp, tổ chức nào được áp dụng?

Các đối tượng thuộc phạm vi áp dụng bao gồm:

• Doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam.
• Hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã được thành lập theo Luật Hợp tác xã.
• Đơn vị sự nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam.
• Các tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có hoạt động sản xuất, kinh doanh và có thu nhập.

Tuy nhiên, không phải mọi doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng đều mặc nhiên được giảm thuế. Người nộp thuế cần đối chiếu điều kiện và trường hợp loại trừ được quy định tại Nghị định.

Đáng chú ý, chính sách không áp dụng đối với doanh nghiệp được thành lập theo Luật Doanh nghiệp từ việc chia, tách sau ngày Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực nếu tổng doanh thu hằng năm của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt 10 tỷ đồng.

3.2. Doanh thu làm căn cứ xác định điều kiện giảm thuế TNDN

Theo Nghị định, doanh thu làm căn cứ xác định doanh nghiệp thuộc đối tượng giảm thuế bao gồm:

• Doanh thu từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ, không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu.
• Doanh thu từ hoạt động tài chính.
• Thu nhập khác.

Đối với doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh, doanh thu được xác định bao gồm cả doanh thu của các đơn vị này thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm.

Do đó, doanh nghiệp cần kiểm tra tổng doanh thu theo đúng phạm vi quy định, thay vì chỉ căn cứ vào doanh thu của trụ sở chính hoặc một hoạt động kinh doanh riêng lẻ.

3.3. Ví dụ tính mức giảm thuế TNDN 30%

Giả sử doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện được giảm thuế, có số thuế TNDN phải nộp sau khi trừ các ưu đãi thuế khác là 100 triệu đồng.

Số thuế TNDN được giảm:

100.000.000 × 30% = 30.000.000 đồng.

Số thuế TNDN còn phải nộp:

100.000.000 − 30.000.000 = 70.000.000 đồng.

Theo Nghị định, nếu doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế TNDN theo quy định khác thì mức giảm 30% được tính trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ các ưu đãi thuế đó.

4. Hướng dẫn kê khai giảm thuế theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP

Để được áp dụng chính sách giảm thuế, người nộp thuế cần thực hiện kê khai theo đúng quy định.

4.1. Đối với cá nhân kinh doanh và hộ kinh doanh

Cá nhân kinh doanh dự kiến có doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng thực hiện kê khai giảm thuế TNCN theo Mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định.

Mẫu kê khai được nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc hồ sơ khai thuế năm tương ứng.

Trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay thuế TNCN cho cá nhân kinh doanh, việc giảm 30% số thuế phải khấu trừ được thực hiện theo Mẫu số 02 và nộp cùng tờ khai thuế TNCN tương ứng.

Cá nhân kinh doanh cần lưu ý:

• Theo dõi tổng doanh thu thực tế từ toàn bộ hoạt động kinh doanh.
• Xác định số thuế TNCN phải nộp và số thuế được giảm theo quy định.
• Kê khai đúng mẫu biểu và thời hạn tương ứng.
• Thực hiện điều chỉnh nếu doanh thu thực tế không còn đáp ứng điều kiện giảm thuế.

4.2. Đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng được tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý.

Doanh nghiệp cần thực hiện các công việc sau:

Bước 1: Kiểm tra điều kiện doanh thu

Tổng hợp doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu tài chính và thu nhập khác theo quy định.

Bước 2: Xác định số thuế TNDN phải nộp

Tính số thuế TNDN phải nộp theo quy định hiện hành, đồng thời xác định các khoản ưu đãi thuế khác nếu có.

Bước 3: Xác định số thuế được giảm

Tính mức giảm bằng 30% số thuế TNDN phải nộp thuộc phạm vi áp dụng.

Bước 4: Kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế

Doanh nghiệp tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý và thực hiện quyết toán theo quy định.

Việc xác định số thuế được giảm cần dựa trên số liệu kế toán, hồ sơ kê khai và tình hình doanh thu thực tế của doanh nghiệp.

5. Doanh thu vượt 10 tỷ đồng có được tiếp tục giảm thuế không?

Đây là vấn đề cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, trường hợp tổng doanh thu thực tế của cá nhân kinh doanh trong năm vượt 10 tỷ đồng thì cá nhân không được áp dụng mức giảm thuế TNCN theo quy định này và phải kê khai điều chỉnh, nộp bổ sung số thuế đã được giảm theo hướng dẫn.

Đối với doanh nghiệp, nếu tổng doanh thu thực tế trong kỳ tính thuế vượt 10 tỷ đồng thì doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế TNDN theo quy định, đồng thời xử lý phần thuế còn thiếu và tiền chậm nộp theo quy định pháp luật có liên quan.

Vì vậy, người nộp thuế không nên chỉ căn cứ vào doanh thu dự kiến ban đầu mà cần theo dõi doanh thu lũy kế trong suốt năm tài chính.

Việc kiểm tra doanh thu thường xuyên giúp doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh chủ động điều chỉnh nghĩa vụ thuế, hạn chế sai sót khi kê khai và quyết toán.

6. Thời gian áp dụng chính sách giảm 30% thuế TNCN và thuế TNDN

Nghị định 398/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 29/10/2026 và áp dụng đối với kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.

Như vậy, chính sách giảm thuế được thực hiện trong hai kỳ tính thuế theo quy định của Nghị định.

Cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh và doanh nghiệp nên chủ động rà soát điều kiện doanh thu, hồ sơ kê khai và số thuế phải nộp để xác định quyền lợi của mình.

7. Những lưu ý quan trọng khi áp dụng Nghị định 398/2026/NĐ-CP

Để áp dụng chính sách đúng quy định, người nộp thuế cần lưu ý một số nội dung sau:

Thứ nhất, không nhầm lẫn giữa giảm 30% thuế và giảm 30% doanh thu.

Chính sách quy định giảm 30% số thuế phải nộp thuộc phạm vi áp dụng, không phải giảm 30% doanh thu hoặc lợi nhuận.

Thứ hai, cần xác định đúng ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng.

Điều kiện doanh thu được xác định theo quy định cụ thể dành cho từng nhóm đối tượng. Đối với doanh nghiệp, cần tính đến doanh thu tài chính, thu nhập khác và doanh thu của các đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh theo quy định.

Thứ ba, thực hiện kê khai theo đúng mẫu biểu.

Cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp cần thực hiện các thủ tục tương ứng, bảo đảm số liệu kê khai phù hợp với hồ sơ kế toán và hồ sơ thuế.

Thứ tư, theo dõi doanh thu thực tế trong năm.

Nếu doanh thu thực tế vượt ngưỡng quy định, người nộp thuế phải thực hiện điều chỉnh và nộp bổ sung theo quy định.

Thứ năm, cần phân biệt điều kiện giảm thuế của cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.

Cá nhân kinh doanh áp dụng quy định về giảm thuế TNCN; doanh nghiệp áp dụng quy định về giảm thuế TNDN. Không nên sử dụng chung cách xác định doanh thu hoặc thủ tục kê khai cho cả hai nhóm.

8. Kết luận

Nghị định 398/2026/NĐ-CP là văn bản quan trọng hướng dẫn chính sách giảm 30% thuế TNCN và thuế TNDN trong kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với các đối tượng đáp ứng điều kiện theo quy định.

Để tận dụng chính sách, cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh và doanh nghiệp cần xác định đúng doanh thu, tính toán số thuế được giảm, thực hiện kê khai theo mẫu biểu và theo dõi doanh thu thực tế trong năm.

Khuyến nghị: Người nộp thuế nên đọc toàn văn Nghị định 398/2026/NĐ-CP và đối chiếu với tình hình kinh doanh thực tế trước khi kê khai, điều chỉnh hoặc quyết toán thuế.